YATIRIM

YATIRIM

 

A-Kazakistan yatırım faaliyetlerinin yasal çerçevesi

 

Yatırımcıların çıkarlarını koruyan yasal çerçeve Kazakistan’da iyi bir yatırım atmosferinin oluşumu için hayati öneme sahiptir. Kazakistan Anayasası, özel mülkiyetin korunmasını ve özgür girişimciliği garanti altına almıştır. Yerli ve yabancı yatırımcı ayırımı yapılmamıştır. Tüm yatırımcılar aynı hak ve özgürlüklere sahiptir. Elbette ki ulusal güvenliğin gerekli kıldığı bazi bölgeler ve iş alanları, yatırım kanunda sınırlamalara tabi tutulmuştur. Anlaşmalardaki şartları taşıması, Kazakistan’da yatırım yapılması kaydıyla yatırımcı haklarının transferi yasal olarak gerçekleşebilmektedir.

 

1- Yasal koruma garantisi

 

Yatırımcıların hak ve çıkarları, Kazakistan Anayasası, Yatırım Kanunu, uluslararası anlaşmalar ve diğer yasal düzenlemelerle tam ve koşulsuz koruma altına alınmıştır.

Sözleşme koşullarının istikrarı, sözleşme taraflarınca yapılan değiştirmeler ve aşağıdaki yasal düzenlemeler dışında garanti edilmektedir.

- İthalat, üretim ve ÖTV ye tabi malların satışı ile ilgili şartların ve usullerin değiştirilmesi,

- Ulusal, ekolojik güvenlik ve kamu sağlığı ve huzurunu sağlamaya yönelik değişiklikler.

 

Medeni kanun kapsamında, yatırımcı kanunlara aykırı olarak hareket eden, veya illegal yollara baş vuran devlet organları tarafından kendisine verilen zararın karşılığını alma hakkına sahiptir.

 

Anayasaya göre Kazakistan ile yapılmış olan uluslararası anlaşmaların ulusal kanunlara üstünlüğü söz konusu olup; doğrudan hüküm ifade eder. Kazakistan yatırımların korunması ve teşvik edilmesiyle ilgili 32 anlaşma imzalamış ve bunların 29 adedini onaylamıştır. İlave olarak Kazakistan’ın CIS topluluğu ülkeleri ile de Yatırımcı Hakları Koruma anlaşması vardır.

 

Bu anlaşmalarda öngörülen şartlar, yabancı yatırımcı ilişkilerinin düzenlenmeside büyük önemi vardır. Tüm anlaşmalar, devletlerce kabul edilmiş ve taraflarca yerine getirilecek 3 koşul içerir. Bunlar:

- Yatırım ve yatırımla alakalı uygun ortamın yaratılması,

                - Yabancı varlıklar için uygun koruma sağlanması,

- Yabancı yatırımcının karlarını özgürce transfer edebilirliğinin sağlanması.

 

Yatırımcı, tüm vergi ve yasal olarak üzerine düşen diğer zorunlu ödeme yükümlülüklerini yerine getirdikten sonra karlarını istediği gibi kullanabilme, Kazakistan bankalarında Tenge ve Döviz hesapları açabilme hakkına sahiptir.

 

2- Millileştirme ve el koymalarda yatırımcı haklarının korunması

 

Devlet ihtiyaçları için yatırımcı varlığının müsadere edilmesi, ancak istisnai hallerde ve kazak yasama organınca yapılan düzenleme halinde söz konusu olabilecektir. Millileştirmelerde, yatırımcı kayıpları tam olarak karşılanacaktır. Malların piyasa değeri üzerinden tutarı ödenecektir. Bu değer üzerinde anlaşmazlık söz konusu olursa, mahkemelerde hak aranabilecektir.

 

3- Sorunların çözümü

 

Yatırım sorunları, belli uzman katılımı ile karşılıklı görüşmelerle çözülebilir. Hükümet bu konuyla ilgili 1 Kasım 1999 tarihinde “Yabancı Yatırımcı Başvurularının Değerlendirilmesi ile ilgili Karma Komisyonun Kurulması” adli bir Kararname çıkarmıştır. Bu komisyon;

Yabancı yatırımcı baş vurularını zamanında ve gerekli özenle değerlendirecek,

Yabancı yatırımcı talepleri ve sorunlarını çözüme kavuşturacaktır.

 

Yatırımcı sorunları görüşmeler yoluyla çözülemez ise, taraflarca düzenlenmiş sözleşmede yer alan hükümlere göre, konu Kazakistan mahkemelerinde, veya uluslararası arabulucu (hakem) aracılığnda, uluslararası anlaşma ve Kazak Kanun hükümleri çerçevesinde çözüme kavuşturulacaktır. Yatırım dışı anlaşmazlıklar Kazak Kanunlarına göre sonuçlandırılır. Kazakistan 4 Ekim 1995 tarihinde 10 Haziran 1958 Tarihli Yabancı hakem Kararlarının Tanınması ve Uygulanması ile ilgili New York Konvansiyonunu onaylamıştır.

 

Kazakistan şu anda, 18 Mart 1965 kabul edilen Devletler ve Diğer Devlet Ulusları Arasındaki Yatırım Sorunları hakkındaki Washington Konvansiyonuna taraftır ve bu konvansiyon 21 Ekim 2000 tarihinde yürürlüğe konulmuştur.

 

4- Yatırımlara olan devlet destekleri

 

Güncel teknolojinin getirilmesi ve uygulanması, yeni istihdam yaratılması ve mevcudun korunması,  çevrenin koruma altına alınması, yeni üretim imkanlarının aktif olarak oluşturulması ve bu şekilde, ekonominin kalkınması doğrultusunda müsait yatırım atmosferinin sağlanması için, hükümet yatırımlar için özel destekleme programları yürütmektedir. Yatırımlara sağlanan hükümet destekleri şunlardır:

- Yatırım vergi teşvikleri,

- Gümrük vergilerinden muafiyet,

- Hükümet ayni bağışları.

 

Yatırım teşvikleri yatırımcılarla yapılan sözleşmelerle garanti altına alınır. Bu konuda vergi imtiyazlarına yönelik, yapılmakta olan model sözleşmeler, 8 mayıs 2003 tarih ve 436 numaralı Kararnameyle kabul edilmiştir.

 

Kazak Hükümeti, öncelikli yatırım faaliyetleri listesini yayınlamış ve yatırım vergi teşvik süreleri ve yapılacak yatırım tutarlarını belirlemiştir. Yatırım belirlenmiş olan maksimum süreyi aşması durumunda, vergi teşvik süresi bir Kazak Hükümet kararı ile belirlenecektir. Faaliyet türlerine göre tasnif edilmiş, yapılacak yatırım tutarlarıyla birlikte vergi teşvikli öncelikli yatırımlar listesi 8 mayıs 2003 tarih ve 436 numaralı Kararnameyle kabul edilmiştir.

 

Yatırımlara sağlanan teşvikler, 436 sayılı Kararda belirtilen şartların yerine getirmesi, ayrıca aynı Kararda istenen ve yatırımcının mali, teknik ve yönetsel kapasitesinin yeterliliğini belgeleyen dokümanların sunulması ile devreye girer.

a- Yatırım vergi teşvikleri

 

Yatırım vergi teşvikleri kurumlar gelir, mülk ve arazi vergililerine şamil olmak üzere aşağıdaki şekilde uygulanır:

- Arazi (Emlak) vergisinden muafiyet, satın alınan ve yatırım projesinin uygulanması doğrultusunda kullanılan arsalara uygulanır.

- Mülk vergisinden muafiyet, yatırım projesi çerçevesinde kullanılan yeni sabit kıymetlere uygulanır.

- Kurumlar Gelir Vergisi teşviki, kullanılan tüm sabit kıymet maliyetlerinin, teşvik süresi kapsamında eşit taksitlerle, toplam yıllık gelirden indirilmesi hakkı sağlar.

 

- Yatırım vergi teşvikleri, sabit varlıklara konan yatırım miktarına göre belirlenen süre, ki bu süre maksimum 5 yıldır, içerinde verilir.

 

Yer altı kaynak kullanım sözleşmeleri yapan veya Kazakistan yasal birimlerince ayni devlet yardımı şeklinde tahsis edilmiş  sabit varlık kullanan veya özel vergi uygulamasından yararlananlar, yukarıda sayılan teşviklerden yararlanamazlar.

 

b- Ayni devlet bağışları

 

Ayni devlet bağışları, yatırımcıya tahsis edilen arsa, bina makine ve malzeme, bilgisayar, alet edevat, ulaşım aracı, üretim ve ev eşyası şeklinde olabilir. Ayni yardımların tutarı, yapılan sabit varlıklara yapılan yatırım toplamının % 30 undan fazla olamaz.

 

c- Gümrük ödemelerinden muafiyet

 

Gümrük vergilerinden muafiyet, aşağıdaki şartların taşınması ve ithal edilen teçhizat ve makine ve parçaların yatırım projesinin uygulanması doğrultusunda kullanılması halinde söz konusu olur.

Proje için gerekli olan benzer teçhizat ve parçaların Kazakistan’da üretilmemesi, veya yeterli miktarda olmaması gerekir.

Kazakistan’da üretilen teçhizat ve parçaların, proje için gerekli olan standartlara uymaması gerekir.

 

Gümrük teşvikleri bir yıl geçerlidir. Bu süre sözleşme imza kayıt tarihinden itibaren 5 yılı geçmemek üzere uzatılabilir.

 

5- Yatırım teşviklerinden yararlanmak gerekli olan dökümanlar

 

Baş vurular aşağıdaki belgelerin yetkili otoritelere sunulması ile kabul edilebilir:

Noter taktikli, tüzel kişi devlet tescili fotokopisi,

Noter tasdikli, tüzel kişi istatistik kartı fotokopisi,

Noter taktikli, tüzel kişi tüzük fotokopisi,

Yetkili kurumca belirlenmiş gereksinimlerin karşılanmasına yönelik yatırım projesi iş planı,

Yatırım projesini gerçekleştirecek gelir ve harcama bütçe dokümanları,

Proje finansman kaynak ve garanti dokümanları,

Yatırımcı tarafından talep edilen ayni devlet bağışını, aynı zamanda, bu bağışın önceden kabul edildiğini belgelen dokümanlar.

 

6- Yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması hakkında anlaşma yapılan ülkeler

 

Yatırımların Karşılıklı Korunması Ve Teşviki Hakkında Anlaşmalar

Ülke

İmza Tarihi

Onay tarihi

Yürürlük Tarihi

1-Azerbaycan

16.09.1996

05.12.1997

30.04.1998

2-Belçika

16.04.1998

30.12.1999

06.02.2001

3-B. Britanya ve K.İrlanda

23.11.1995

22.11.1996

09.01.1997

4-Macaristan

07.12.1994

12.05.1995

03.03.1996

5-Almanya

22.09.1992

29.01.1993

10.05.1995

6-Gürcistan

17.09.1996

05.12.1997

24.04.1998

7-Mısır

14.02.1993

15.09.1995

28.03.1997

8-İsrail

27.12.1995

12.07.1996

19.02.1997

9-Hindistan

09.12.1996

08.05.1998

26.07.2001

10-İran

16.01.1996

02.07.1996

03.04.1999

11-İspanya

23.02.1994

26.04.1995

22.06.1995

12-İtalya

22.09.1994

22.05.1995

18.06.1996

13-Çin

10.08.1992

08.06.1994

18.08.1994

14-Kore

20.03.1996

22.11.1996

26.12.1996

15-Kuveyt

31.08.1997

22.02.2000

01.05.2000

16-Kırgızistan

08.04.1997

28.10.1997

 

17-Litvanya

15.09.1994

20.02.1995

25.05.1995

18-Malezya

27.05.1996

11.06.1997

03.08.1997

19-Mogolistan

02.12.1994

29.04.1995

13.05.1995

20-Polanya

21.09.1994

12.05.1995

25.05.1995

21-Rusya

6.7.1998

11.12.1998

11.02.2000

22-Romanya

25.04.1996

22.11.1996

05.04.1997

23-ABD

19.05.1992

18.12.1992

12.01.1994

24-Türkiye

01.05.1992

29.01.1993

10.08.1995

25-Özbekistan

02.02.1997

29.08.1997

08.09.1997

26-Ukrayna

17.09.1994

20.04.1995

04.08.1995

27-Filandiya

29.09.1992

30.10.1997

15.02.1998

28-Fransa

03.02.1998

05.07.2000

21.08.2000

29-Çek C.

08.10.1996

11.06.1997

02.04.1998

30-İsviçre

12.05.1994

08.05.1998

13.05.1998

31-Bulgaristan

15.09.1999

15.05.2001

20.08.2001

32-Tacikistan

12.17.1999

17.10.2001

20.11.2001

33-Hollanda

27.10.2002

 

 

34-Yunanistan

26.06.2002

 

 

 

7- Lisans

 

Kazakistan Lisans Kanununa göre lisans, yetkili devlet kuruluşları tarafından özel kişi ve kuruluşlara, belirli bir tip faaliyette bulunabilme veya özel anlaşma hükümlerini yerine getirme izni garantisi sağlar. Lisans, eşitlik ilke ve koşulları gözetilerek, lisans koşullarını taşıyan herkese verilebilir. Genel kısıtlama, rekabetin sınırlanması ve firmalara özel çıkar ve avantaj sağlanmasıdır. Verilen lisanslar Kanunda belirtilen haller dışında devredilemez.

 

a-Lisans Çeşitleri:

 

Lisanslar konu, bölgesel ve faaliyet alanlarına göre üçe ayrılır:

Konusuna göre;

Vatandaş ve tüzel kişilere verilen lisanslar,

Yabancı vatandaş, tüzel kişi ve vatandaşlık ve uluslararası organizasyon bağlantısı olmayanlara verilen lisanslar.

Faaliyet alanına göre;

Genel lisans: Belirsiz bir sürede belirli bir faaliyetin sürdürülmesi için verilen lisans. Belirli bir teknolojik sürecin bir parçası olarak ortaya çıkabilen pek çok faaliyet için bir lisans alınabilir.

Limitli lisans: Belirli bir ekonomik faaliyeti belirli bir hacim, ağırlık veya miktar limiti dahilinde, gerçekleştirmek için verilen lisanslar.

Operasyonel (işlevsel) lisans: Belirli bankacılık ve dövizli işlemler gerçekleştirmek için verilen lisanslar.

3- Bölgesel Faaliyetler İçin Verilen Lisanslar:

Kazakistan’ın belirli bölgesiyle sınırlanmış faaliyetler için verilen lisanslar,

Kazakistan’ın tüm bölgelerini kapsayan faaliyetlerle ilgili lisanslar,

Kazakistan sınırlarını aşan faaliyetler için verilen lisanslar.

 

b- Lisans ve Lisans Harçlarına Tabi Faaliyetler Listesi:

 

Devletin güvenliği, kamu düzeni, vatandaşların sağlığı ve çevrenin korunması doğrultusunda lisansa tabi mallar (faaliyetler ve hizmetler) listesi; aynı zamanda ihracat ve ithalatla ilgili usulleri belirleyen lisanslar Hükümet tarafından yayınlanır. Lisans harçları, ödeme usulleri ve lisanslama yapan birimlerin harçları Vergi Kanununda düzenlenmiştir. Lisanslar lisans harçlarının ödemesi yapıldıktan sonra verilir.

 

c- Lisans Koşulları:

 

Lisansa tabi faaliyetlerin belirgin özellikleri; sağlık, ekolojik, enerji, maden ve mühendislikle ilgili izin ve denetim gerektiren birimler, bu alanlarla ilgili mevzuatta yer almaktadır.

 

Lisansa tabi faaliyetler ve  sağlık, ekolojik, enerji, maden ve mühendislikle ilgili izin ve denetim gerektiren birimlerin listesi 29 Aralık 1995 Tarih ve 1894 sayılı Kazakistan Hükümeti Kararında yer almaktadır. Bu kararda lisanslar üç kategoriye ayrılmıştır. Bunlar;

 

- Sağlık araştırması gerektiren faaliyet ve hizmetlere yönelik lisanslar listesi: Bu konuda 26 farklı faaliyet ve hizmet çeşidi belirlenmiştir.

- Ekolojik araştırma gerektiren faaliyet ve hizmetlere yönelik lisanslar listesi: Bu alanda 21 farklı faaliyet ve hizmet çeşidi belirlenmiştir.

- Maden ve mühendislik araştırması gereken hizmetlere yönelik lisanslar listesi: Bu alanda 8 farklı faaliyet ve hizmet çeşidi belirlenmiştir.

- İlave olarak, dövizli işlemler ve menkul kıymet sigortası ve bankacılık faaliyet lisansları çart ve usulleri ilgili Kanunlarında düzenlenmiştir.

 

8- Ülkeler itibariyle Kazakistan’a yapılan yabancı yatırımlar

 

31 Aralık 2002  tarihine kadar  Kazakistan Cumhuriyeti’ne yapılan yabancı yatırımların durumu (milyon dolar)

Ülkeler

Cumulative

 

Doğrudan

Bunun içinde

toplam

%

portföy

diğer

Toplam yatırımlar

Bunun içinde

ABD

İngiltere

Hollanda

İtalya

Rusya

Japonya

Almanya

Türkiye

İsviçre

Çin

Kanada

Fransa

Endonezya

 

Diğerleri

23,008.7

 

6,660.4

2,404.6

2,296.3

1,298.5

977.4

786.0

670.8

597.3

531.3

573.4

402.9

397.6

362.0

     

5,061.9

 

100

 

28.9

10.5

10.0

5.6

4.2

3.4

2.9

2.6

2.3

2.5

1.8

1.7

1.6

    

22

 

15,353.8

 

6,286.9

1,930.8

1,466.1

1,268.4

606.5

343.7

207.1

355.7

199.3

485.8

388.0

284.7

358.1

   

1,172.7

 

338.2

 

65.3

84.0

7.7

0

1.3

0

5.0

3.7

8.1

0.3

0

0.1

0

   

162.7

 

7,316.7

 

307.8

389.7

822.6

30.1

369.6

442.2

458.7

237.9

323.9

87.3

14.9

112.8

3.9

 

3,715.3

 

 

9- Kazakistan'daki Yabancı Hissesi Olan Şirket Sayısı

 

 

1999

2000

2001

2002

2003

Toplam

1865

2366

3995

5300

6597

İngiltere

88

110

212

254

292

Virjin Adaları

 58

66

103

151

172

Almanya

126

146

228

266

335

İsrail

18

18

30

49

51

İran

57

74

122

134

155

İtalya

28

39

60

77

102

Kanada

23

24

35

53

69

Çin

70

153

336

744

867

Kırgızistan

26

35

74

99

122

Hollanda

25

40

81

122

161

Kore C.

54

64

119

153

194

Rusya

325

461

834

1042

1371

Amerika

173

195

290

353

424

Türkiye

302

352

513

653

849

İsviçre

42

56

84

107

122

 

10- Sektörlerin karlılık durumları

 

Sektörlerin Karlılık ve Zararlılık Durumu %

 

 

1999

2000

2001

2002

2003

Maden

27,9

45,1

37,8

31,9

38,8

Ham Petrol ve Gaz

35,5

55,6

48,2

37,4

45,0

Maden Filizinin Çıkarılması

33,4

17,1

15,0

18,7

33,1

Renkli Maden Filizinin Çıkarılması

-7,7

22,6

21,6

19,8

7,5

Maden Sanayi Kolu Ve Diger

9,0

-12,2

2,5

0,8

13,8

Üretim Sanayi

16,5

21,4

13,4

19,2

21,4

Besin Sanayi Meyve İçecek Tütün

-7,8

0,4

2,5

2,0

4,0

Besin Sanayi Meyve Dahil İçecek

-9,2

-0,2

2,5

0,2

2,8

Tütün Sanayi Mamulleri

-2,2

3,0

2,1

10,0

10,2

Tekstil Ve Konfeksiyon Endüstrisi

-13,1

0,1

-0,4

-3,2

-0,8

Deri Endüstri Mamulleri ve Deri Ayakkabı Sanayi

-16,7

-13,8

4,3

-3,2

-5,5

Kereste Sanayi Mamulleri

-2,1

-0,6

0,6

2,8

2,0

Seluloz Kagıt Sanayi

1,8

17,5

3,4

5,5

1,8

Kok Kömür Sanayi Nükleer Malzemeler

17,1

24,8

13,0

12,3

25,8

Kimyasal Sanayi

-16,1

-22,5

-21,4

-7,4

-11,9

Plastik Sanayi Lastik Mamulleri

-50,3

-7,0

-6,3

-9,9

0,1

 

 

Dış Ekonomi - Ticaret
 
cupidkreasyon.com

gelinlik abiye nışanlık ihracatı
(0 Gelen 799 Giden)

Ihlamur Şifalı Bitkiler ve Baharat

Şifalı Bitkiler,Baharat,Doğal Afrodizyaklar,Bitkisel Kozmetikler
(0 Gelen 517 Giden)

Papatya Bitki Evi Şifalı Bitkiler ve Baharat

Şifalı Bitkiler,Baharat,Doğal Afrodizyaklar,Bitkisel Kozmetikler
(0 Gelen 261 Giden)

Senin linkin burada olsun mu?
O zaman buraya kaydını yaptır:
=> Kayda git
Reklam
 
 
Bugün 20 ziyaretçikişi burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=